By Yaxın Şərqdə davam edən hərbi-siyasi qarşıdurma dünya iqtisadiyyatı üçün də ciddi risklər yaradır. Xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafında təhlükəsizlik vəziyyətinin pisləşməsi enerji təchizatı, neft qiymətləri və beynəlxalq ticarətlə bağlı narahatlıqları artırır.
Hörmüz boğazı dünya enerji ticarətinin əsas marşrutlarından biri hesab olunur. Burada gəmiçilik təhlükəsizliyinin pozulması neft və digər enerji daşıyıcılarının daşınmasına maneələr yarada, eyni zamanda beynəlxalq bazarlarda qiymət dəyişkənliyini gücləndirə bilər.
İranın üzləşdiyi iqtisadi təzyiqlər də böhranın mühüm tərəflərindən biridir. Sanksiyalar, neft ixracı ilə bağlı çətinliklər və beynəlxalq maliyyə əməliyyatlarının məhdudlaşması ölkənin iqtisadi vəziyyətini daha da mürəkkəbləşdirə bilər. Hərbi qarşıdurmanın uzanması isə dövlət xərclərini artıraraq əlavə maliyyə yükü yarada bilər.
Gərginliyin dünya iqtisadiyyatına mümkün təsirləri bununla məhdudlaşmır. Neft qiymətlərinin yüksəlməsi istehsal və nəqliyyat xərclərini artıra, nəticədə müxtəlif ölkələrdə inflyasiyaya təkan verə bilər. Enerji idxalından asılı olan Çin, Hindistan, Yaponiya və Avropa ölkələri üçün təchizatın davamlılığı xüsusilə əhəmiyyətlidir.
Böhran ABŞ üçün də siyasi və iqtisadi seçimlər yaradır. Vaşinqton bir tərəfdən İranın hərbi imkanlarını məhdudlaşdırmağa və dəniz yollarının təhlükəsizliyini qorumağa çalışır, digər tərəfdən isə uzunmüddətli qarşıdurmanın yarada biləcəyi xərcləri və enerji bazarındakı qeyri-sabitliyi nəzərə almalıdır.
Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və digər Körfəz ölkələri üçün də enerji infrastrukturu, limanlar və beynəlxalq ticarət yollarının təhlükəsizliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Hörmüz boğazı ilə yanaşı, Qırmızı dənizdə gəmiçiliklə bağlı risklərin artması qlobal təchizat zəncirlərinə əlavə təzyiq göstərə bilər.
Təhlildə vurğulanır ki, böhranın daha da dərinləşməsi regional hərbi qarşıdurmanın genişlənməsi və dünya iqtisadiyyatında uzunmüddətli qeyri-sabitlik riskini artırır. Belə şəraitdə dəniz yollarının təhlükəsizliyinin qorunması, enerji təchizatında fasilələrin qarşısının alınması və diplomatik danışıqların davam etdirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Hörmüz boğazı ətrafındakı vəziyyətin gələcək inkişafı enerji bazarlarına, beynəlxalq ticarətə və Azərbaycan da daxil olmaqla, müxtəlif ölkələrin iqtisadi maraqlarına təsir göstərə bilər.
